Etiquettelessen uit Dunleigh Hall - Deel 4

Ter ere van de Maand van de Historische Roman hebben de belangrijkste personen uit Thuis op Dunleigh Hall zich bereid verklaard een etiquetteles te verzorgen. Vandaag de vierde en laatste les...

Les 4: Wie het eerst komt...
door William Garney, graaf van Rassmore

❝ Vandaag bespreken we een onderwerp waar mijn Amerikaanse echtgenote aanvankelijk niets van snapte en mijn schoonmoeder nog steeds niet: adellijke titels.

Ik denk je ermee op moet groeien om te begrijpen welke waardigheid een aristocraat aan zijn titel ontleent. En hoe belangrijk het dan ook voor hem is op de juiste wijze aangesproken en behandeld te worden. Hoe vernederend het voor een graaf voelt als slechts een baronet vóór hem de eetkamer betreedt, of als... Maar ik dwaal af.

Laat ik beginnen met de juiste volgorde. De adel voert van hoog naar laag de volgende titels: hertog, markies, graaf, burggraaf en baron.

Er zijn maar 27 hertogen en zij staan ver boven de rest. De onderkoning van Ierland is bijvoorbeeld een hertog. Hij en zijn vrouw worden aangesproken met ‘Uwe genade’. Een hertog heeft vaak nog lagere titels die in vorige generaties zijn verkregen, voordat hij hertog werd. Zijn oudste zoon mag de een-na-hoogste titel gebruiken, diens zoon de titel daaronder, enzovoort. De andere kinderen van de hertog dragen ‘Lord’ of ‘Lady’ voor hun voornaam.

Onder de hertog komt de markies. Altijd als ik die titel hoor, moet ik denken aan dat akelige exemplaar in Londen: Lord Fellbourne. Een markies wordt dus aangesproken met ‘Lord’ voor zijn titel, en laten we nu maar gauw verder gaan naar de graaf.

Mount Stewart House was de Ierse zetel van de markiezen van Londonderry

Foto door Sitomon (Flickr) [CC BY-SA 2.0], via Wikimedia Commons

Etiquettelessen uit Dunleigh Hall - Deel 3

Ter ere van de Maand van de Historische Roman hebben de belangrijkste personen uit Thuis op Dunleigh Hall zich bereid verklaard een etiquetteles te verzorgen. Vandaag les 3...

Les 3: Een heer in de liefde
door James Bingham, burggraaf Kilbrooke

❝ Laat ik één punt meteen maar duidelijk maken: er zijn allerlei redenen om te trouwen en liefde staat helemaal onderaan die lijst. Andere belangen wegen veel zwaarder: de connectie tussen twee families, grondbezit, financiën... Zelfs mijn brave buurman William Rassmore zal dit niet ontkennen. Dat Amerikaanse bruidje van hem is mooi om te zien, maar haar fortuin is nog veel aantrekkelijker! Het nadeel is dat Amerikaanse meisjes nogal vrijgevochten zijn in vergelijking met onze eigen Engelse jongedames. Maar dat had Lord Rassmore kunnen weten als hij haar fatsoenlijk het hof had gemaakt. Ja, daar zijn namelijk regels voor.

Tijdens het seizoen waarin Lady Kilbrooke en ik ons verloofden, heb ik regelmatig haar gezelschap gezocht en onze families – die een huwelijk erg gunstig vonden – droegen daaraan bij door de juiste uitnodigingen aan te nemen en ons tijdens diners bij elkaar te plaatsen. Zo konden we elkaar tijdens bals, picknicks en theevisites ontmoeten. Altijd gechaperonneerd natuurlijk. De enige kans om wat persoonlijker contact uit te lokken, is door een eindje achter te blijven tijdens een wandeling door het park. Maar pas op, niet te ver! Ook al ben je dan minstens een jaar verloofd, iedereen kan begrijpen dat je zo geen hechte band opbouwt. De vraag is natuurlijk of dat erg is. Ik wist immers al dat ze geschikt was? Daar gaat het om!

A Woman of Ambition door James Tissot (1883-85)

[Public domain], via Wikimedia Commons

Etiquettelessen uit Dunleigh Hall - Deel 2

Ter ere van de Maand van de Historische Roman hebben de belangrijkste personen uit Thuis op Dunleigh Hall zich bereid verklaard een etiquetteles te verzorgen. Vandaag de tweede les...

Les 2: Kleren maken de dame
door Imogen Bingham, burggravin Kilbrooke

❝ Je hoeft me niet te verbeteren. Ik weet dat het echte spreekwoord ‘Kleren maken de man’ luidt. Toegegeven, een jongeman in een avondkostuum kan oogverblindend zijn. Totdat hij de middelbare leeftijd bereikt en zelfs een perfect gesneden jacquet zijn uitdijende middel niet meer kan verbergen.

Laten we daar maar niet te lang bij stilstaan en ons richten op de kledingkeuze van dame. Waar komt zij beter tot haar recht dan tijdens het uitgaansseizoen in Londen?

Een ochtend in Londen begint met een ritje door bijvoorbeeld Hyde Park, rijkostuum vereist. Dit is een nauwsluitend model van zwarte, marineblauwe of donkergroene wol. Alleen buitenlanders dragen opvallender kleuren, maar zij kennen het woord ‘traditie’ niet. Natuurlijk mogen de hoge hoed met kleine sluier, handschoenen en rijlaarzen niet ontbreken.

Thuisgekomen trekken we een bescheiden ochtendjapon aan voor enkele huishoudelijke taken, zoals een gesprek met de huishoudster en kokkin, het beantwoorden van de post en misschien het doen van enkele boodschapjes. De jurk is vrij eenvoudig: netjes maar niet opzichtig. Altijd heeft hij lange mouwen. We willen tenslotte niet dat iemand denkt dat we zelf staan te poetsen en te soppen.

Modeplaat uit Peterson's Magazine (1888)

[Public domain], via Wikimedia Commons

Etiquettelessen uit Dunleigh Hall - Deel 1

Ter ere van de Maand van de Historische Roman hebben de belangrijkste personen uit Thuis op Dunleigh Hall zich bereid verklaard een etiquetteles te verzorgen. Vandaag het eerste deel...

Les 1: Zwijgen is goud
door Caroline Garney, gravin van Rassmore

❝ Lieve help, mag ik nu de spits afbijten van een serie over etiquette? Heel wat Londense dames zouden in lachen uitbarsten – of in tranen, daar ben ik niet zo zeker van.

Goed dan, ik zal vertellen wat ik uit allerlei etiquetteboeken heb moeten leren over het voeren van gesprekken. Dat komt nogal nauw, zie je, en bij de Britten al helemaal. Om te beginnen vinden zij ons, Amerikanen, erg schreeuwerig. Het is onbeleefd om luid te spreken en de aandacht op jezelf te vestigen, aldus gidsen als Cassell’s Household Guide. Maar natuurlijk probeert iedereen toch de aandacht te trekken.

Tijdens mijn seizoen in Londen heb ik weinig meisjes ontmoet die ik ervan kan beschuldigen een spraakwaterval te zijn. Dat komt ook omdat ze slechts een paar jaar les hebben gehad van een suffe gouvernante. Hoewel ik het strenge lesschema dat mijn moeder had bedacht vaak verafschuwde, kan ik tenminste wel meepraten over meerdere onderwerpen. Dat maakt het leven toch veel interessanter? De Britse heren verwachten echter weinig intelligentie en tegenspraak. Tja...

Uit het etiquetteboek Our Society (1891)

Door Internet Archive Book Images [No restrictions], via Wikimedia Commons

Kerst op Dunleigh Hall

In mijn roman Thuis op Dunleigh Hall beleeft de Amerikaanse Caroline haar eerste Kerst als Lady Rassmore in Ierland, en dat verloopt niet allemaal volgens plan.
In dit kerstverhaal nemen we een kijkje bij het personeel.

Aislinn Lamb is dolblij met haar betrekking als dienstmeisje in een adellijk landhuis. Die heeft haar de kans geboden een nieuwe start te maken. Maar als de Kerstdagen naderen, dreigt haar verleden haar toch in te halen...

Het landhuis in de winter
Door Winnie45 (Eigen werk) [CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons

Daar komt de bruid

'Japonnen van Maison Worth zijn de mooiste,' verzuchtte Millicent. [...] 'Kijk nou hoe het patroon met de kersentrosjes bij elke naad precies klopt. Dat is vakmanschap.'

Uit: Thuis op Dunleigh Hall, hoofdstuk 15

Ze is te aardig om het hardop toe te geven, maar Millicent Wallace, afkomstig uit de elite van New York, is een beetje jaloers op haar vriendin Caroline, die maar niet tot diezelfde kringen kan doordringen. Dat is niet vanwege Carolines huwelijk met een graaf. Ze moeten nog maar afwachten hoe dat uitpakt. Nee, het is vanwege de bruidsjurk hieronder - en in feite een hele garderobe - door Charles Frederick Worth. Wie was in vredesnaam deze vakman?



Engelse kleermaker Charles Worth verkaste naar Parijs, begon daar een zaak en beschouwde zichzelf als een waar artiest. Zijn persoonlijke service reserveerde hij voor zijn belangrijkste klanten: de Amerikaanse erfgenames. Zij durfden het meest en zij kochten het meest. Volgens hem beschikten ze over 'de drie f's'. Figures, francs and faith (een goed figuur, veel franken en vertrouwen in zijn bekwaamheid).

Charles Frederick Worth doste zich graag artistiek uit, 1895

[Public domain], via Wikimedia Commons

En zo was het niet vreemd als er $ 20.000 werd neergeteld voor de garderobe van één seizoen. Daarvoor kreeg de Amerikaanse dan wel speciaal advies over de kleuren die bij haar teint pasten, prachtige accessoires zoals bijpassende parasols en kanten handschoentjes, en zeer exclusieve ontwerpen. De afwerking was tot in de puntjes verzorgd en dat zag je.

Trouwjapon die is afgezet met kunstparels

voor de rijke Amerikaanse Clara Mathews, 1880

Door Elisa.rolle (Eigen werk) [CC BY-SA 4.0], via Wikimedia Commons

Worth maakte modieuze rouw- en positiejaponnen, die de Amerikaanse lady onvermijdelijk nodig zou hebben, maar was bovenal populair om zijn bruidsjurken. Hieronder nog eens de prachtige details van Carolines jurk (die in werkelijkheid in 1878 door Annie Schermerhorn werd gedragen).
'Zou een Amerikaans meisje dat het zich kan veroorloven ooit trouwen in een japon die door een andere man is gemaakt?' vroeg het Engelse magazine Orange Blossoms zich af. Caroline in elk geval niet!



Terwijl ik mooie plaatjes voor dit bericht zocht, ontdekte ik nog een andere voorname klant van Maison Worth, die tijdens de komende feestdagen vast wel weer op tv verschijnt: keizerin Elisabeth van Oostenrijk. Het leek me leuk om met haar japon af te sluiten:

Keizerin Sissi in een baljapon van roze tule door Worth, 1865

Door Franz Xaver Winterhalter [Public domain], via Wikimedia Commons

Bron: To Marry an English Lord door Gail MacColl en Carol Wallace

Zie je op je mobiel niet alle afbeeldingen? Schakel dan over naar de internetversie van de site.

Een ritje door Hyde Park

Ik moet er zijn geweest tijdens mijn stedentrip naar Londen in 2009. Ongetwijfeld heb ik een blik op de bomen en het gras geworpen. Maar ik moet toegeven dat de Tower en de Big Ben een grotere toeristische aantrekkingskracht hadden dan... een park.

Wat grappig om te bedenken dat het voor beide hoofdpersonen in mijn romans precies andersom is.

In Op de vleugels van de wind gaat Katie met haar verloofde picknicken in Hyde Park. Voor haar is het dé plek om mensen van haar eigen klasse te ontmoeten én aan iedereen te laten zien dat ze een hele goede partij aan de haak heeft geslagen – althans, dat gelooft ze dan nog.
De Amerikaanse Caroline leert in Thuis op Dunleigh Hall al snel dat een ritje door Hyde Park de beste manier is om de aandacht van de Britse elite te trekken, zeker voor een goede amazone als zij.

Rotten Row, Hyde Park door Thomas Blinks, circa 1900
[Public domain], via Wikimedia Commons

Verschillende bronnen noemen verschillende tijden, maar volgens Debutantes and the London Season van Lucinda Gosling was de beste tijd om in Hyde Park te zijn tussen 13.00 uur en 14.00 uur. Dan begaven de dames en heren van aanzien zich naar het park om daar te paard of in een open koetsje rond te rijden.

Rotten Row, Hyde Park door James Valentine, 1894
[Public domain], via Wikimedia Commons

Je kon ook gaan wandelen: dames met een schattig parasolletje om vooral niet bruin te worden, heren met een hoge hoed en een wandelstok (ook als ze die niet nodig hadden). Rijden, zitten, slenteren, kletsen, flirten, zien en gezien worden. Dat was de voornaamste functie van dit uurtje in het park.

Hyde Park tijdens het seizoen, Vanity Fair, 1 juli 1879
Door Alfred Chantrey Corbould [Public domain], via Wikimedia Commons

Dit hele gebeuren trok toeschouwers uit de lagere klassen (het arbeidersvolk). Eerst vond ik dat een beetje vreemd, maar wat nu film- en popsterren zijn, waren toen de lords en ladies op hun prachtige paarden en met hun chique kleding. En het was natuurlijk helemaal mooi als één van de prinsessen besloot ook een ritje te maken.

Stalhouders maakten van het grote aantal mensen gebruik om hun koopwaar aan te prijzen, waarbij ze de paarden door aantrekkelijke dames lieten berijden (een piepklein beetje vergelijkbaar met het fotomodel op de motorkap van een dure auto?). Deze pikeuses hadden niet bepaald de naam eerbare dames te zijn, maar toch keken de ‘echte’ dames naar hun rijkostuums voor de laatste mode. Ik kon ze in Thuis op Dunleigh Hall mooi gebruiken om te laten zien dat William op het gebied van vrouwen een andere moraal hanteert dan zijn buurman en vriend.

Pikeuse Catherine Walters, bijgenaamd 'Skittles',
was de maîtresse van o.a. de markies van Hartington
en de kroonprins
[Public domain], via Wikimedia Commons

Tot slot wil ik nog graag de afbeelding laten zien die mijn inspiratie vormde voor het lot van Suzanne Hepworth (hoofdstuk 3 van Thuis op Dunleigh Hall). Het arme meisje heeft nooit meer durven paardrijden.
Sneu voor Suzanne, maar zo’n prent is voor mij een juweeltje! 😊


Zie je op je mobiel de laatste afbeelding niet? Schakel dan over naar de internetversie van de site.